| |
Trở Về Tiểu Luận
Tiểu Luận 1 Tiểu Luận
2 Tiểu Luận
3
Tiểu Luận 4
Tiểu Luận 5
A. Khái niệm về Tục ngữ - Ca dao
- Dân ca:
1. Tục ngữ và Thành ngữ:
- Tục ngữ: Là một câu tự nó diễn trọn vẹn một ư, một nhận xét, một kinh
nghiệm,
một luân lư, có khi là một sự phê phán.
- Thành ngữ: Là một phần câu sẵn có, nó là một bộ phận của câu, mà nhiều
người
đă quen dùng, nhưng tự riêng nó không diễn được một ư trọn vẹn
Về h́nh thức ngữ pháp , mỗi thành ngữ chỉ là một nhóm từ, chưa phải là một câu
hoàn chỉnh.
C̣n tục ngữ dù ngắn đến đâu cũng là một câu hoàn chỉnh..(Xem
thêm
 )
Ca dao và T́nh Yêu
 T́nh yêu vẫn luôn là một đề tài muôn
thuở của văn học ở mọi giai đoạn. Nhắc đến những bài thơ t́nh ta không khỏi
nhớ đến những nhà thơ lớn như: Xuân Diệu, Nguyễn Bính, Huy Cận..., hay những
nhà thơ thời nay như: Đỗ Trung Quân, Phan Thị Thanh Nhàn... Họ là những nhà
thơ trong giai đoạn thơ văn hiện đạị Nhưng đă là người Việt Nam th́ thật
thiếu sót nếu ta không nhớ đến kho tàng văn chương truyền miệng của cha ông
từ ngàn xưa để lại: Thơ ca dân gian.
(Xem thêm
)
CA-DAO VIỆT-NAM, VĂN-HÓA
NHÂN-BẢN
- "Một cây làm chẳng nên non,
- Ba cây chụm lại nên ḥn núi cao."
- Đạo-lư Việt-Nam, gọi là Việt Đạo, được truyền tụng từ thời
thái-cổ đến nay bằng ca-dao, tục-ngữ và Kinh-Việt với những truyện dân-gian mà
người ta c̣n gọi là Sử-thi hay Sử-ngôn. Ngày nay, muốn hiểu cho tường-tận những
ca-dao tục ngữ đó, ta cần suy-luận theo người thái-cổ với những âm điệu và
ngôn-ngữ xưa nay kèm những h́nh tượng xưa. Một trong những h́nh-tượng xưa nhất
nằm trong Kinh-Dịch, nói cho chính xác là Việt-Dịch.
(Xem thêm
)
- CA DAO
- Duyên Anh
Nói về ca dao là nói về thơ lục bát. 95 phần trăm ca dao đều làm bằng thơ lục
bát. Nếu ca dao là thân h́nh th́ lục bát là dôi tay ôm chặt lấy. Gắn bó. Thơ lục
bát rất dễ và rất khó làm. Người làm thơ lục bát hay th́ đó là thơ lục bát.
Người làm thơ lục bát dở th́ đó là vè. Lục bát dễ biến thành vè lắm. Tôi đă nói
Nguyễn Du đẩy thơ lục bát đến chỗ cao sang. Tôi nói thêm, Huy Cận đă đưa thơ lục
bát vào cổ kính. Hai người làm thơ lục bát hay nhất. Sau hai người tài tử, chưa
một thi sĩ nào làm thơ lục bát khiến ta khâm phục.
(Xem thêm
)
CA DAO VIỆT-NAM
Hoài Bảo
Anh Thư
Nói đến ca dao là nói đến niềm tự hào của dân tộc ḿnh. Ca dao là văn
chương dân gian dă dạng trải qua nhiều thế hệ lịch sử, đă
được sinh ra trong những giai đoạn xă hội lúc bấy giờ và lưu truyền cho đến ngày
nay. Ít có người biết đến được chính xác các tác giả, dù
vậy ca dao đă là vũ khí chống lại những xăm nhập văn hóa trải qua sự đô hộ của
nhiều thời đại.
Ca dao Việt
Nam
là thành tŕ bảo tồn nền văn hóa dân tộc.
Những câu ca dao tục ngữ, lời ḥ, hát dặm, bài vè thường đề cặp đến nhiều khía
cạnh khác nhau như xả hội, gia đ́nh, tính ngưỡng, t́nh yêu, thiên nhiên .v..v
. . . Ca dao Việt
Nam
là một kho tàng vô giá, làm giàu thêm tiếng Mẹ Đẻ, chúng ta nên cố gắng và trang
trọng ǵn giữ.
(Xem thêm
)
- Có một nền
văn hóa học Việt Nam
-
(Nẻo về văn hóa
văn minh Việt Nam)
Lê Văn Hảo
Phải chăng người Việt
cổ đă "viết" nên những "trang" văn hóa học đầu tiên của Việt Nam cách nay hơn
3.000 năm ?
Từ Trường Viễn Đông Bác Cổ Pháp đến các trường phái khoa học nhân văn Việt Nam
ngày nay, một thế kỷ nghiên cứu đă đưa đến một chân lư lịch sử : tổ tiên người
Việt là người Việt cổ, c̣n gọi là người Lạc Việt, và thời đại đầu tiên của lịch
sử Việt Nam là thời đại các vua Hùng, vua Thục, vua Trưng dựng nước Văn Lang -
Âu Lạc, thời đại của văn hóa Đông Sơn,
(Xem thêm
1- Chơi chữ là ǵ?
Ngày xưa các cụ nhà ta thích dùng chữ để tả cảnh, tả t́nh, nhiều khi dùng
chữ lắc léo để " móc " nhau, hoặc mĩa mai. Có những câu đố đọc lên rất tục,
nhưng lúc giảng th́ thanh như :" Da trắng vỗ b́ bạch ". Hoặc nói lái nghe ra
tục tĩu nhưng giảng thanh tao. Dùng cùng một vần, âm điệu giống nhau:.(Xem
thêm
)
Cô Hàng Xóm
Thạch Lam
Chợ Huyện một tháng sáu phiên.
Gặp cô hàng xén kết duyên Châu Trần.
Cô Tâm bớt mệt hẳn đi khi nh́n thấy cây đa và cái quán gạch lộ ra trong sương mù.
Cùng một lúc, dăy tre đầu làng gần hẳn lại, cành tre nghiêng ngả dưới gió thổi
và nghe thấy tiếng lá rào rào và tiếng thân tre cót két. Cô sắp về đến nhà rồi,
gánh hàng trên vai nhẹ đi, và những cái uốn cong của đ̣n gánh bây giờ nhịp với
chân cô bước maụ Cô thấy chắc dạ và ấm cúng trong ḷng, bỏ hẳn nỗi lo sợ từ năy
vẫn quanh quẩn trong trí khi cô qua quăng đồng rộng, trơ gốc rạ dưới gió bấc vi
vút từng cơn.(Xem thêm
)
-
CHIẾN THẮNG
XUÂN KỶ DẬU (1789) VÀ VUA QUANG TRUNG (Phần 1)
DƯƠNG HUỆ ANH
Suốt hai trăm
năm nay, cứ đến mùa Xuân, trong khi hưởng thú vui ngày Tết, người ta không
quên nhắc đến chiến thắng lịch sử Kỷ Dậu (1789) với Vua Quang Trung, một
trong những anh hùng dân tộc.
Theo tư liệu đă phổ biến, như Việt Nam Sử Lược
của Trần trọng Kim.. mùa xuân Kỷ Dậu (1789) quân Tây Sơn do Vua Quang Trung
cầm đầu đă bất ngờ tiến đánh phá tan 20 vạn quân Thanh của Tôn sĩ Nghị, lúc
đó đang trấn giữ miền Bắc để bảo vệ triều đ́nh Lê chiêu Thống. Dù cho số
quân Thanh có thể ít hơn, v́ không có thống kê rơ ràng, nhưng chiến thắng
lẫy lừng này chưa ai dám phủ nhận.
(Xem chi tiết
-
CHIẾN THẮNG
XUÂN KỶ DẬU (1789) VÀ VUA QUANG TRUNG (Phần 2)
DƯƠNG HUỆ ANH -
Gần đây, một số tài liệu mới về vua Quang Trung
được phổ biến trong tuyển tập “Một vài sử liệu về Bắc B́nh Vương Nguyễn Huệ”,
đă giúp cho việc nghiên cứu sử cận đại được thêm dễ dàng. Sách gồm có 10 bài
sưu khảo của các tác giả Tạ quang Phát, Tạ chí Đại Trường, Hoàng xuân Hăn,
Đặng phương Nghi..
Xem chi tiết
Cao Biền
Cao Biền:
Theo truyện Cao Biền
trong Đường thư
, Biền, tiểu tự là Thiên Lư, người U Châu, là cháu Sùng Văn,
một nhà truyền đời làm quân Cấm Vệ. Cao Biền, từ khi c̣n nhỏ, rất chịu khó trau
giồi về văn học. Giao du với các nho sĩ, Biền bàn luận đường lối chính trị một
cách rắn rỏi. Những người trong hai quân Cấm, Vệ191
lại càng khen ngợi Biền. Biền theo hầu Chu Thúc Minh, làm tư mă192
. Bấy giờ có hai con chim điêu (thuộc loại chim cắt) đang song song bay với nhau,
Cao Biền giương cung định bắn và khấn: "Nếu ta sau này làm nên sang cả, th́
bắn
trúng nhé!".
Xem chi tiết
-
ĐỜI C̉N VUI
V̀ CÓ CHÚT T̉M TEM
Không biết hai tiếng ṭm tem xuất hiện
trong ngôn ngữ Việt từ bao giờ nhưng cái chuyện ṭm tem th́ quả là xưa không kém
ǵ quả đất. Tuy nhiên dù có xưa cách mấy th́ ṭm tem vẫn không bao giờ cũ v́
loài người c̣n tồn tại tới ngày hôm nay cũng là nhờ vào ṭm tem. Chính v́ thế mà
thiên hạ vẫn cứ măi măi ṭm tem và nói về chuyện ṭm tem.
(Xem thêm
)
Ḥ Nam Bộ
Trần Trọng Trí
Lùi vào quá khứ, ba trăm năm trước, khoảng cuối thế kỷ 17, khi người Việt đặt
chân xuống đồng bằng Cửu Long khai sơn phá thạch để lập nghiệp cũng là lúc họ
phát huy bản lĩnh, khí phách của dân tộc Việt Nam có truyền thống văn hiến lâu
đời. Trước khi gieo hạt giống làm nảy nở mùa màng, họ đă gieo tục ngữ ca dao,
tiếng ḥ, điệu hát.
(Xem thêm
)
Học Tṛ Trong Quảng
Trương Duy Cường
Lúc tôi c̣n học ở lứa tuổi học sinh, sinh viên mỗi khi đi xa xứ Quảng, thường
bị bạn bè quen thân đọc hai câu thơ để “chọc quê” tôi:
Nào là:
“Học tṛ trong Quảng ra kinh
Thấy cô gái Huế muốn rinh về nhà.
(Xem thêm
Ngh́n Năm Bia Miệng
Thời gian làm phai nḥa bao trang giấy, làm mờ nhạt
bao tấm bia đă từng ghi khắc những lời hay ư đẹp. Riêng những ǵ được ghi tạc
trong thâm tâm, trong kư ức của con người, vẫn trường tồn với thời gian. Chính
những ǵ được ghi nhớ trong ḷng người đă làm nên văn chương truyền khẩu, đă là
nền tảng của bao nền văn hóa của nhân loại. Kư ức con người ghi tạc những điều
tốt và điều xấu để truyền lại cho những thế hệ kế tiếp. Cứ như thế, thiên niên
vạn đại về sau.
(Xem thêm
Tiếng Việt Của Tôi
Phạm Xuân Nguyên
Tôi là người miền trung, tiếng Việt của tôi là tiếng Việt miền trung c̣n mang
nhiều thổ ngữ có thể là gốc gác từ tiếng Việt cổ. Nhớ năm đóng quân tại Sài G̣n
đi dạy tiếng Việt cho bộ đội Cam-pu-chia, học tṛ hỏi thầy dạy "phong b́", "cây
bút", "quyển vở" nhưng ra đường dân gọi là "bao thơ", "cây viết", "quyển tập",
tôi phải bảo những người lính quốc tế là tiếng Việt tôi dạy là tiếng phổ thông,
c̣n những tiếng các bạn nghe thấy là một dạng phương ngữ. Khóa học đó sau sáu
tháng 40 chiến sĩ Cam-pu-chia đều nói tiếng Việt giọng Nghệ, mỗi sáng tập thể
dục hô "một hai ba bốn" đồng đội tôi bảo có bốn chục "thằng Nguyên" đang hô.
(Xem thêm
)
Tiếng Việt, dễ mà khó
Nguyễn Hưng Quốc
Tiếng Việt vừa dễ vừa khó, đúng hơn, dễ mà lại khó. Dễ đến độ rất hiếm
người Việt Nam nào cảm thấy có nhu cầu phải sắm một cuốn Từ Điển Tiếng Việt
trong nhà. Dễ đến độ bất cứ người nào trưởng thành ở Việt Nam cũng đều có thể
tưởng là ḿnh... thông thái, và nếu muốn, đều có thể trở thành... nhà văn được.
Thế nhưng, chỉ cần, một lúc thảnh thơi nào đó,
(Xem thêm
)
- Tục hát cửa đ́nh năm xưa
- --------------------------------------------------------------------------------
Cho đến nay chưa biết chắc tục hát cửa đ́nh (c̣n gọi là hát ca trù, ả đào) ra
đời từ bao giờ. Sách đại lược sử kư toàn thư chép rằng: năm 1025 vua Lư Thái Tổ
thấy có cô gái là Đào Thị giỏi nghề hát được nhiều người mến mộ nên tất cả các
nữ ca sĩ đều cho gọi là đào nương và dân gian gọi là ả đàọ Có thể ca trù đă ra
đời từ trước thời Lư, dân gian gọi là hát cửa đ́nh sau đó phát triển đi vào cung
đ́nh phục vụ vua quan.
(Xem
thêm
)
-
VÀ
-
Lê Văn Ẩn
- Trích từ http://vkhuc.tripod.com
- Bạn và tôi là người Việt, chúng ta là con dân nước Việt. Cái tên "Việt"
đă có từ lâu đời , ấy thế mà khi hỏi đến nguồn gốc và ư nghĩa của nó, ít có
ai hiểu nó là ǵ ! Tại sao là Việt ? Nó mang ư nghĩa ǵ ? Thỉnh thoảng trên
báo chí chúng ta thấy có nhiều học giả t́m cách giải thích , nhưng rất tiếc
sự giải thích đó đều mang một ư nghĩa không mấy tốt đẹp . Hôm nay bạn và tôi
thử t́m hiểu, phân tích để hiểu xem v́ lư do ǵ tiền nhân của chúng ta lại
lấy cái tên "Việt" đặt cho dân tộc ḿnh
.(Xem thêm
)
-
Chơi chữ
Chơi chữ là một nghệ thuật , nó đ̣i hỏi phải nhanh trí
và có một kiến thức rộng lớn .Đôi lúc đ̣i hỏi ở đầu óc dí dỏm , pha chút
châm chọc , ngạo đời ..... bm trước khi vào đề xin định nghĩa về :
1- Chơi chữ là ǵ ?
Ngày xưa các cụ nhà ta thích dùng chữ để tả cảnh , tả t́nh , nhiều khi
dùng chữ lắc léo để " móc " nhau , hoặc mĩa mai . Có những câu đố đọc
lên rất tục , nhưng lúc giảng th́ thanh như :" Da trắng vỗ b́ bạch " .
Hoặc nói lái nghe ra tục tỉu nhưng giảng thanh tao . Dùng cùng một vần ,
âm điệu giống nhau :
"Phất phất phóng phong phan , pháp phái phi phù , phù phụng Phật .
|
